We bewegen voortdurend tussen tegengestelde psychologische toestanden. We ervaren onszelf niet als stabiele wezens, maar als een voortdurende beweging tussen polen zoals
macht en machteloosheid,
liefde en haat,
onafhankelijkheid en afhankelijkheid,
inferioriteit en superioriteit,
willen verbinden en willen terugtrekken,
adequaat en inadequaat,
etc
De pendelbeweging van de persoonlijkheid
Onze emoties, gedachten en identiteiten staan niet vast. Wat wij zien als een stabiele persoonlijkheid bestaat eigenlijk uit een voortdurende beweging tussen tegenstellingen.
We ervaren deze toestanden vaak als afzonderlijke delen van onszelf. In werkelijkheid zijn ze verbonden en bewegen ze als een pendel heen en weer. Wat vandaag als zelfvertrouwen verschijnt, kan morgen omslaan in onzekerheid. Wat eerst liefde lijkt, kan veranderen in afwijzing. Het zijn allemaal tijdelijke ervaringen.
Het middenpunt van de pendel
Het belangrijkste begrip is het middenpunt van de pendel.
Tussen twee uitersten bevindt zich een kort moment van stilte, leegte of ruimte. Dit is de gap of het tussenpunt. Dit is de ruimte tussen:
twee gedachten,
twee emoties,
twee identiteiten,
twee bewustzijnstoestanden.
We besteden nauwelijks aandacht aan dit tussenpunt. Zodra er een gevoel van onzekerheid of leegte is, schieten we automatisch naar een nieuwe positie van de pendel. Daardoor blijft de onderliggende structuur van de persoonlijkheid bestaan.
Zelfherinnering en bewustzijn
Het middenpunt is een plaats van zelfherinnering (ik ben, essentie).
Wanneer iemand zich bewust wordt van de overgang tussen twee toestanden, ontstaat er een mogelijkheid om wakker te worden uit automatische patronen. In plaats van volledig geïdentificeerd te zijn met “ik ben machteloos” of “ik ben machtig”, ontstaat er een bewustzijn dat beide toestanden kan waarnemen.
Dit middenpunt is niet zomaar een psychologisch verschijnsel. Het is een toegangspoort naar een dieper niveau van bestaan.
Essentie: wat voorafgaat aan de persoonlijkheid
Achter de pendelbeweging ligt essentie en dat laat ik je ervaren met Inquiry Focusing.
Essentie is;
aanwezig vóór de vorming van de persoonlijkheid,
aanwezig vóór gedachten,
aanwezig vóór emoties,
aanwezig vóór de waarnemer zelf.
Een baby wordt geboren in een toestand van Essentie. Er is nog geen vast zelfbeeld, geen psychologische strategie en geen verdediging tegen pijn. Naarmate het kind groeit worden identiteiten ontwikkeld om met de buitenwereld om te gaan. Deze identiteiten vormen de persoonlijkheid.
Essente blijft echter aanwezig op de achtergrond.
Waarom mensen Essentie vermijden
De meeste mensen zijn bang voor Essentie zonder dit te beseffen.
Wanneer de persoonlijkheid dicht bij Essentie komt, ontstaat vaak een ervaring van:
leegte,
nietsheid,
onzekerheid,
afwezigheid van controle.
De persoonlijkheid ervaart dit als chaos of zelfs als een vorm van psychologische dood. Daarom blijft zij voortdurend bewegen tussen de uitersten van de pendel. Elke identiteit probeert de leegte te vermijden door zich vast te klampen aan een bepaald beeld van zichzelf.
Dit is de reden waarom zoveel psychologische patronen zichzelf blijven herhalen.
De verborgen functie van chaos, chaos is niet de vijand.
Normaal gesproken proberen mensen chaos te vermijden door controle te zoeken. Zij ontwikkelen overtuigingen, rollen en strategieën die een gevoel van zekerheid moeten geven. Maar deze strategieën houden de pendel juist in beweging.
Wanneer iemand bereid is om:
de verwarring te voelen,
de leegte toe te laten,
niet direct naar een nieuwe identiteit te grijpen,
ontstaat de mogelijkheid om voorbij de persoonlijkheid te gaan. Chaos wordt dan geen bedreiging meer maar een poort naar een diepere orde.
Van toestand naar essentie
Er zijn tijdelijke toestanden en blijvende kwaliteiten van Essentie.
Een persoonlijkheid kan bijvoorbeeld:
tijdelijk liefde voelen,
tijdelijk kracht voelen,
tijdelijk vrede ervaren.
Maar deze toestanden veranderen voortdurend.
Essentie daarentegen bevat kwaliteiten zoals:
liefde,
vrede,
kracht,
heelheid,
zonder afhankelijk te zijn van omstandigheden. Het doel van innerlijk werk is daarom niet om betere gevoelens te creëren, maar om voorbij de pendel van wisselende toestanden te gaan en contact te maken met het niveau van Essence.
De centrale boodschap van Chaos and de Pendule is dat menselijke problemen niet ontstaan doordat de pendel beweegt, maar doordat we ons identificeren met één van de uitersten.
Werkelijke transformatie ontstaat wanneer we:
de beweging van de pendel herkennen;
het middenpunt leren waarnemen;
de leegte niet langer vermijden;
ontdekken dat achter de chaos een diepere werkelijkheid ligt (Essentie, het Absolute).
De verschillende I-dentiteiten die aan de pendelbewegingen vast zitten en naar buiten gericht zijn kun je vanuit de ervaring van essentie omdraaien en laten oplossen in essentie. Ik zie dat als een alchemisch proces wat in eerste instantie een super actieve beoefening is en later vanzelf verloopt. Er komen gedurende het leven steeds weer van dit soort I-dentiteiten naar de voorgrond en het oplossen heeft steeds weer hetzelfde proces.
De subtielste pendelbeweging is van zijn-niet zijn. Elke seconde beweegt deze beweging van niets-iets, materie-leegte.